Berichten

Zo herkent u WhatsApp fraude en voorkomt u oplichting

Schimmiger dan u wellicht dacht

“Wil je even €800 overmaken? Ik heb mijn vlucht gemist en ik moet een extra nacht logeren in een hotel. Ik stuur wel even een Tikkie”, een klein voorbeeld uit het script waaruit internetcriminelen hun oneliners halen. Even versturen via WhatsApp uit naam van uw zus of tante… en voor u het weet is de overschrijving gedaan en staat uw zus of tante net voor de deur om een kopje koffie te drinken. En ook al voelt WhatsApp als persoonlijk en privé, het is een sociaal medium dat internetcriminelen graag gebruiken om op slinkse manier geld aan u te verdienen.

De truc

Het trucje is eenvoudig. Gewoon een simpel berichtje waarin met spoed om geld wordt gevraagd in een crisissituatie. Een grote staking van het OV personeel, een onverwachte rekening die de afzender niet kan betalen of misschien wel het perfecte paar schoenen dat nu net is afgeprijsd… noem maar op. Om u te overtuigen zoeken criminelen online naar een foto van familie of vrienden, waardoor het bericht doet vermoeden van hen afkomstig te zijn. En al dacht u uw sociale medium goed te hebben afgeschermd… controleer maar eens opnieuw. Vaak laat ons profiel meer informatie aan vreemden zien dan we oorspronkelijk dachten. Met een urgent bericht en een gestolen profielfoto proberen criminelen u te frauderen. Voeg daar moderne technieken zoals Tikkie en Betaalverzoek aan toe en deze criminelen zijn klaar voor actie. En al was de truc vroeger gemakkelijker te herkennen (een onbekend telefoonnummer met een gestolen Facebook profielfoto), hebben criminelen tegenwoordig een manier gevonden om ook echt toegang tot uw WhatsApp account te krijgen. Door uw security code te stelen kunnen deze fraudeurs het nepbericht vanuit het echte telefoonnummer sturen.

De voicemail hacken

Hoe ze toegang krijgen tot uw WhatsApp account? Met behulp van een bijna vergeten techniek: uw voicemail. Uw WhatsApp account is beveiligd met een security code. Een unieke code die alleen aan uw account is gelinkt. Bij het installeren van WhatsApp stuurt het sociale platform een verificatie code in een sms’je naar de gelinkte telefoon. Als de verificatiecode niet wordt ingevuld, belt WhatsApp u op met een spraakbericht waarin de code wordt genoemd. Als u niet opneemt komt de code uiteindelijk op uw voicemail terecht. En dat is het moment waarop de crimineel zijn slag slaat. Dit doet hij door uw voicemail te hacken die alleen beschermd wordt door een pincode die u in de vroege jaren 2000 instelde. U kan u voorstellen dat ‘0000’ en ‘1234’ toen behoorlijk populair waren. Door het kraken van uw voicemail-pincode beluistert de crimineel uw berichten en bemachtigt de verificatiecode. En met deze informatie neemt hij zo het stuur van uw account over.

Wachtwoord veranderen

Het eerste wat u moet doen is de zwakke schakel uit de ketting halen, uw voicemail pincode aanpassen dus. In de vroege jaren 2000 wisten we misschien niet beter, maar nu wel: ‘0000’ en ‘1234’ kunnen echt niet meer. Om uw pincode te wijzigen belt u naar uw voicemail en volgt u de stappen zoals aangegeven. Als tweede verwijdert u WhatsApp en installeert u deze opnieuw. Door dit te doen start u het verificatieproces opnieuw. Dit betekent dat u een nieuwe security en verificatiecode ontvangt. En met uw nieuw beveiligde voicemail is deze code van u alleen. Ten slotte zet u nog de twee-staps-verificatie aan op uw WhatsApp account. Ga naar instellingen > account > verificatie in twee stappen. Deze beveiliging maakt het criminelen moeilijker om uw account te misbruiken. Maar geen zorgen, de zes-cijferige-code hoeft u maar af en toe in te vullen.

“En laat u niet van de wijs brengen als de zogenaamde afzender beweert geen bereik te hebben.”

Gehackt of het slachtoffer

Misschien zit u aan het andere eind van het spectrum en bent u het beoogde slachtoffer dat een nepbericht heeft ontvangen. Als u twijfelt over de echtheid van het bericht, kan u altijd even bellen met de zogenaamde afzender. En laat u niet van de wijs brengen als de zogenaamde afzender beweert geen bereik te hebben. Dan weet u eigenlijk al genoeg. Als u de ongelukkige bent die al heeft betaald doet u er goed aan om de fraudeafdeling van uw bank te bellen. Met een beetje geluk kunnen zij de overschrijving nog tegenhouden terwijl deze wordt verwerkt. En natuurlijk moet je de persoon waarschuwen van het geïnfecteerde WhatsApp account en hen vertellen wat zij kunnen doen om zelf weer aan de knoppen te zitten (ps. zie bovenstaande alinea). Of deel dit artikel met hen.

Eervolle vermeldingen

Het delen van grappige memes en gifjes van bekende bronnen, natuurlijk ga je gang. Het delen van linkjes naar (nieuws)artikelen die te goed lijken om waar te zien, liever niet. WhatsApp wordt ook gebruikt om malware en nepnieuws te verspreiden en eenmaal gedeeld gaat dit als een lopend vuurtje. Malware wordt vaak geactiveerd door op de doorgestuurde link te klikken, nepnieuws is daarentegen moeilijker te herkennen. Ons advies: niet zomaar klikken en vergaar informatie bij betrouwbare bronnen zoals NOS en NPO.

Met dank aan Nationale-Nederlanden security officer Karim Hussainali. Zoekt u naar praktische tips, omdat u nu gehackt bent? Bekijk onze Eerste Hulp bij Hack tips. 

Helpdeskfraude: zo voorkomt u dat u slachtoffer wordt

De meeste van ons weten dat ‘balletje-balletje’, gespeeld op het grote plein voor de Sacré-Cœur in Parijs, oplichting is. Maar als we het over helpdeskfraude hebben is dat zeker niet altijd het geval. Al kan de term ‘helpdeskfraude’ onbekend zijn, is de kans groot dat u al te maken heeft gehad met deze beruchte “Microsoft technicians”. Het gaat als volgt, een medewerker van een nep-helpdesk belt u op en zegt (in gebroken Engels): “uuh hello, I’m calling you because we got a notification that your computer is infected”. Of u belde ze toevallig zelf met het telefoonnummer dat u online vond… Begint er al iets te dagen?

De truc

Net als bij ‘balletje-balletje’ willen de helpdesk-oplichters een mooi bedrag lospeuteren. Maar het verschil is dat deze oplichters niet zijn gebonden aan één plein. Ze opereren wereldwijd en iedereen is een mogelijk slachtoffer. Bovendien maken ze misbruik van de merknamen van vertrouwde technologie bedrijven zoals Microsoft, Dell, Google of Ziggo. Tijdens het telefoontje vertellen ze u dat een virus uw computersysteem heeft geïnfecteerd of dat uw apparaat nodig een update moet draaien. Ze proberen toegang te krijgen tot uw apparaat door meekijksoftware te installeren, ook wel bekend als Remote Control Access. En als ze eenmaal binnen zijn laten ze u allerlei ‘systeemfouten’ zien die de technician voor een klein bedrag kan oplossen. Deze ‘zogenaamde’ systeemfouten zijn eigenlijk hele normale processen die elk apparaat verwerkt. Sommige helpdesk-oplichters installeren ook nog malware op uw apparaat dat 1) het bedrag dat u overmaakt naar de nep-helpdesk stiekem verhoogd of 2) hen controle geeft over uw gehele bank of PayPal account.

Het bellen

U zal u vast afvragen waar ze uw telefoonnummer vandaan hebben? Het antwoord op deze vraag is misschien wel zo simpel als ‘u belde ze zelf toen u een legitiem probleem had en besloot het telefoonnummer van de fabrikant online op te zoeken. Op de echte website van de fabrikant kon u deze niet vinden, maar op de website www.telefoonnummers.nl/Microsoft wel. Handig toch’. Inmiddels weet u dat deze valse nummers u niet verbinden met het beoogde bedrijf, maar juist wel met een helpdesk dat zich voordoet als dat bedrijf. Een andere mogelijkheid is dat het valse nummer via een pop-up in uw browser verscheen. Een pop-up die u vertelde over alle problemen op uw apparaat en natuurlijk welk nummer u moet bellen om deze op te lossen. Belde u niet zelf? Dan is uw telefoonnummer waarschijnlijk betrokken geweest bij een datalek en door de oplichter van het internet geplukt. U bent dus toevallig één nummer op een lijst van vele… een mogelijk slachtoffer dat met een beetje geluk in de truc trapt.

“Technologie bedrijven hebben vaak geen telefoonnummer beschikbaar voor consumenten. Dit doen zij ‘…’ om te voorkomen dat er een grote stroom telefoontjes ontstaat die zij niet kunnen bijbenen.”

De truc herkennen

Een helpdesk zal u nooit zomaar bellen, het werkt precies andersom; u belt hen met uw problemen. Ontvangt u dus een onverwacht belletje van een helpdesk dan weet u wat u te doen staat: ophangen. En over dat telefoonnummer dat u online niet kon vinden… grote technologie bedrijven hebben vaak geen telefoonnummer beschikbaar voor consumenten. Dit doen ze met opzet; om te voorkomen dat er een grote stroom telefoontjes ontstaat die zij niet kunnen bijbenen. Ze helpen consumenten via e-mail, chat of help-pagina’s op de website. Zoek daarom niet verder als er geen telefoonnummer op de legitieme website beschikbaar is. De derde aanwijzing is de gebroken-Engels-sprekende ‘technician’ die een gevoel van haast probeert te creëren om u snel te laten handelen. Sinds kort zijn er meer Nederlands sprekende helpdesk-oplichters gesignaleerd. Opletten geblazen dus.

Georganiseerde criminaliteit

Helaas werkt deze truc bijzonder goed, zo goed dat deze organisaties zijn uitgegroeid tot wereldwijde criminele netwerken. Ze werken als goed-geoliede callcenters… waar ze u doorverbinden naar een volgende collega, de baas erbij halen in complexe situaties (ook wel: een mogelijk slachtoffer dat argwaan krijgt) en alle benodigde tools in huis hebben om zoveel mogelijk geld aan u te verdienen.

“Deze oplichters zijn volhardend… Ze zullen u blijven terugbellen in de hoop u toch weer mee te nemen in hun oplichtingsspel.”

Wat kan u doen?

Zit u nog in de eerste minuut van uw belletje? Hang op. Bent u al iets langer aan de lijn? Ook ophangen, maar let op. Deze oplichters zijn volhardend, zeker wanneer ze denken u beet te hebben. Ze zullen u blijven terugbellen in de hoop u toch weer mee te nemen in hun oplichtingsspel. Ons advies: niet meer opnemen en het telefoonnummer blokkeren. Bent u nog een stapje verder in het gesprek en hebben ze toegang tot uw apparaat? Verbreek de Remote Control verbinding en scan uw apparaat met een virusscanner. En verander voor de zekerheid ook het wachtwoord van uw e-mail en bank account. Heeft u al een overschrijving gedaan naar de nep-helpdesk? Ophangen, Remote Control verbinding verbreken, virusscanner aan, wachtwoorden aanpassen en zo snel mogelijk de fraudeafdeling van uw bank bellen. Met een beetje geluk kunnen zij de overschrijving tegenhouden terwijl deze nog wordt verwerkt. Helemaal geen belletjes meer ontvangen wordt iets lastiger. Zeker omdat we zelf ons telefoonnummer overal en met iedereen delen. Onze tips: blijf bij het aanbevolen contactkanaal van het technologie bedrijf en de hoorn erop zodra dat ‘niet-pluis-gevoel’ u bekruipt. En herinnert u zich die lange lijst van vele telefoonnummers? Het kan zo zijn dat daar ook de nummers van vrienden en familie op staan… een kleine waarschuwing is zeker gepast.

Zoekt u naar praktische tips, omdat u nu gehackt bent? Bekijk onze Eerste Hulp bij Hack tips. 

 

Wilt u meer over  cybercriminaliteit? 

Dit begrijpen wij zeker! Cybercriminaliteit is een breed begrip. Van hacks tot aan malware en fraude. Lees onze blogs vol met feiten, tips en nieuws!

>> Naar de blogs